Kies uw taal

In 2010 emigreerden 38.000 (autochtone) Nederlanders. Van deze mensen zijn er bijna 1.500 naar Frankrijk geëmigreerd, dat daarmee op de zevende plek staat. (Bron: CBS)

FRANSE KATER

Na vertrek uit Nederland

Vaak overwegen mensen die al een tweede huis in het buitenland hebben, om te emigreren op het moment dat dit fiscaal voordeliger zou zijn. Bijvoorbeeld als zij in Frankrijk een huis hebben en vernemen dat zij na emigratie minder belasting hoeven te betalen over hun pensioeninkomsten. Maar wanneer is er sprake van emigratie?

Voor de Nederlandse fiscale wetgeving wordt de woonplaats beoordeeld ‘naar de omstandigheden’. Het zijn voornamelijk de feitelijke omstandigheden van persoonlijke aard die bepalen of er een duurzame band met Nederland bestaat of dat u geëmigreerd bent. Uitschrijven is dus niet het beslissende criterium, het gaat om een heel scala aan factoren, waarbij gedacht moet worden aan waar iemand het vaakst verblijft, waar hij naar de dokter en de tandarts gaat, waar zijn financiële en commerciële belangen zijn, het lidmaatschap van verenigingen en clubs en dergelijke. 

Duidelijkheid

Veel Nederlanders met een tweede woning in Frankrijk brengen daar veel meer tijd door dan de gebruikelijke vakanties. Voor deze groep lijkt emigratie inderdaad een keuze die ze kunnen nemen en wel door zich in Nederland te laten ‘uitschrijven’ en zich bij de Franse fiscus te melden als inwoner. Overigens moet een emigratie vanuit twee landen worden bezien. Frankrijk kent hierbij min of meer dezelfde criteria als ons land. Vermoedt de Franse fiscus dat het hoofdverblijf in Frankrijk ligt, dan kan iemand worden ‘uitgenodigd’ om aangifte te doen over zijn totale inkomen en vermogen. Staat die persoon nog in Nederland ingeschreven, dan zullen beide landen hem dus als inwoner willen aanslaan, op basis van het verdrag tussen Nederland en Frankrijk ter voorkoming van dubbele belasting. Toch doet men er goed aan om zelf duidelijkheid te scheppen en het initiatief te nemen over de vraag waar de vaste woonplaats is. 

Inkomsten

Na emigratie wordt het wereldvermogen in Frankrijk belast, met uitzondering van enkele specifieke vermogensbestanddelen, zoals bijvoorbeeld in Nederland gelegen onroerend goed. Dit blijft belast in box 3 van de Nederlandse inkomstenbelasting. De meeste emigranten hoeven zich niet direct zorgen te maken over de ISF (Impôt de Solidarité sur la Fortune), de Franse vermogensbelasting. Deze kent namelijk een forse vrijstelling van ongeveer 790.000 euro (dit bedrag wordt aan de inflatie aangepast). Daarnaast mag iemand op de waarde van zijn (voorheen) tweede woning, die na emigratie het hoofdverblijf is geworden, een korting toepassen. Boven de vrijstelling gelden oplopende tarieven vanaf 0,55 procent. Na emigratie worden in principe alle inkomsten, dus ook die uit het vermogen, belast met Franse inkomstenbelasting. Bepaalde inkomsten blijven overigens gewoon in Nederland belast. Zoals bijvoorbeeld een pensioen van de Nederlandse overheid en inkomsten uit een dienstbetrekking in Nederland. Zijn er daarnaast nog Franse inkomsten, dan worden deze daar wel zwaarder belast.

Vrijstelling

Het tarief van de hoogste de schijf van de Franse inkomstenbelastingtarieven is thans veertig procent. Hierin zijn overigens geen premies voor volksverzekeringen begrepen. Van pensioenen is tien procent van belasting vrijgesteld en ook lijfrentes kunnen gedeeltelijk belast zijn, afhankelijk van de leeftijd op het moment waarop de uitkering ingaat. Daarnaast wordt er een korting op de belasting toegepast afhankelijk van het aantal personen uit een gezin dat van het inkomen moet worden onderhouden. Dit geschiedt aan de hand van de regeling van het ‘quotient familial’. Dit alles kan leiden tot een lagere belastingdruk over het inkomen dan in Nederland. Het is wel van belang om er rekening mee te houden dat Frankrijk geen hypotheekrenteaftrek kent en nog bepaalde sociale premies kan heffen over het inkomen. In tegenstelling tot Nederland worden bovendien, in het algemeen, vermogenswinsten met inkomstenbelasting getroffen naar een vast tarief. Daarbij kan worden gedacht aan de winst bij de verkoop van onroerend goed en van de aandelen op de beurs of in een Nederlandse houdstervennootschap. Voor het hoofdverblijf geldt overigens een algehele vrijstelling voor deze ‘taxe sur la plus-value’.

Successierecht

Een belasting van een heel andere orde is het Franse successie- en schenkingsrecht. De meeste emigranten zijn ermee bekend dat Nederland een Nederlandse emigrant nog tien jaar ‘volgt’ voor het successie- en schenkingsrecht. Met andere woorden: indien iemand binnen tien jaar na emigratie een schenking doet of komt te overlijden, kan niet alleen Frankrijk, maar óók Nederland schenkings- of successierecht heffen. Maar weinig Frankrijk-gangers zijn er echter mee bekend dat Frankrijk ook de voor hen bestemde, uit Nederland afkomstige schenkingen en erfenissen, kan belasten. Ontvangt iemand namelijk een schenking of erfenis uit Nederland, dan zal Frankrijk daarover heffen indien die persoon in de tien jaar daaraan voorafgaand, ten minste zes jaar in Frankrijk heeft gewoond. Ter voorkoming van dubbele belasting zal het Nederlandse recht worden verrekend met het Franse schenkings- of successierecht. Zolang het Franse recht lager is dan het Nederlandse, zal Frankrijk geen belasting invorderen. Er is dan geen extra last. Maar verwacht iemand, wanneer hij langer dan zes jaar geleden naar Frankrijk is geëmigreerd, bijvoorbeeld een substantiële erfenis van zijn ouders, dan moet hij er rekening mee houden dat het Franse successierecht al gauw veel hoger is dan het Nederlandse successierecht. Al met al zijn de financiële gevolgen van een emigratie vaak veel complexer dan op het eerste gezicht valt te voorzien.

Dit artikel is tot stand gekomen onder auspiciën van Mondi.nl